Αντί να επενδύουμε στην ορθή διαχείριση του νερού και των φυσικών πόρων προτιμούμε να ελπίζουμε ότι ίσως κάποτε ένα γεωτρύπανο μας δώσει το 2-3% των κερδών.

του Κώστα Παπακωνσταντίνου

_____________________

Το πολυσυζητημένο ‘Ισπανικό μοντέλο’ προωθείται ξανά πιεστικά με την επιχειρούμενη αναθεώρηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό. Οι διαδικασίες εφαρμογής του υπερ-επιταχύνονται (fast ‘fast track’) με την υπόθεση/υπόσχεση ότι θα συμβάλλει στην έξοδο της χώρας από την κρίση γεννώντας έσοδα από επενδύσεις σε τουριστική κατοικία. Σημαντικοί παράγοντες της ατμομηχανής (ή της βαριάς βιομηχανίας;) του τουρισμού δηλώνουν την ένθερμη υποστήριξη τους. Το παράδοξο είναι ότι η ενθουσιώδης προώθηση του μοντέλου επιχειρείται σε μια περίοδο που τα τρία από τα τέσσερα ‘γουρουνάκια’ (PIGS), Ισπανία και Πορτογαλία στον Ευρωπαϊκό Νότο και Ιρλανδία στο Βορρά, που το ακολούθησαν αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο ή την ίδια τη χρεωκοπία. Αφού, λοιπόν, οι εκτενείς και εμπεριστατωμένες αναλύσεις του Ισπανικού μοντέλου που έγιναν για το Χωροταξικό του Τουρισμού του κ. Σουφλιά μετά τον Μάη 2007 δεν βρήκαν ευήκοα ώτα, ερωτούνται τώρα τα τρία ‘γουρουνάκια’: γιατί, παρόλη τη στήριξη που έλαβαν, δεν τα βοήθησε αυτό το μοντέλο να θεμελιώσουν διαρκή και βιώσιμη ανάπτυξη και ποιες είναι οι προοπτικές του για το μέλλον;

Παρόλο που βαφτίστηκε ‘Ισπανικό’, το μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης με κύριο χαρακτηριστικό τα ‘σύνθετα’ τουριστικά καταλύματα (‘σύνθετα’ για συντομία) και τα γήπεδα γκολφ έχει προωθηθεί παγκόσμια ως τυποποιημένη συνταγή για τα αναπτυξιακά και δημοσιονομικά προβλήματα πολλών περιοχών. Τέτοιες ήταν οι περιπτώσεις της Ισπανίας, Πορτογαλίας και Ιρλανδίας στις δεκαετίες του 1970 και του 1980. Ιδιαίτερα στις πολύ φτωχές περιοχές της νότιας Ισπανίας και της Πορτογαλίας, η άφθονη φθηνή γη σε συνδυασμό με το ευνοϊκό κλίμα παρείχαν ιδανικές συνθήκες για την ανάπτυξη των ‘σύνθετων’. Τα γενναιόδωρα χαμηλότοκα τραπεζικά δάνεια τροφοδότησαν ένα οικοδομικό οργασμό που ανταποκρίθηκε στην αύξηση της ζήτησης από τις βόρειες χώρες και την ανάπτυξη του τουρισμού συνταξιοδότησης (retirement tourism) μετά το 1980.

Παράλληλα, το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης (ΕΤΠΑ) στήριξε με γενναίες χρηματοδοτήσεις μεγάλα έργα υποδομών και την κατασκευή γηπέδων γκολφ και στις τρεις χώρες στις δεκαετίες 1980 και 1990. Πενήντα γήπεδα στην Ιρλανδία έλαβαν συνολικά 20 εκατομμύρια Ευρώ από το ΕΤΠΑ τη δεκαετία 1989-99. Η Πορτογαλία χρησιμοποίησε πόρους του ΕΤΠΑ για κατασκευή γηπέδων την περίοδο 2000-2006 με κόστος 3.7 εκατομμύρια Ευρώ ανά έργο. Οι σύμβουλοι γηπέδων γκολφ προτείνουν τους Κοινοτικούς πόρους μεταξύ των κύριων τρόπων χρηματοδότησης τους. Σε μια συμβολική κίνηση, ο επίτροπος κ. J. Santer επιβεβαίωσε την υποστήριξη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, στα εγκαίνια της πρωτοβουλίας ‘Committed to Green’ της European Golf Association που έγινε στα πλαίσια του κορυφαίου τουρνουά γκολφ Ryder Cup στη Valderamma της Ισπανίας το 1997.

Στις ‘χρυσές’ δεκαετίες των 1980 και 1990, τα τρία ‘γουρουνάκια’ απέκτησαν εκατοντάδες ‘σύνθετα’ και γήπεδα γκολφ που ευνόησαν την ανάπτυξη και του κλάδου των υπηρεσιών. Μεταξύ 1995 και 2010 κατασκευάστηκαν περί τα 100 γήπεδα στην Ιρλανδία, στην πλειοψηφία τους ως εξαρτήματα ‘σύνθετων’, και πολύ περισσότερα σε Ισπανία και Πορτογαλία. Έτσι, μαζί με την μεγάλη ανάπτυξη της γεωργίας, της μεταποίησης και του κατασκευαστικού τομέα,  το εισόδημα, η απασχόληση και το ΑΕΠ των τριών χωρών κατέγραψαν θεαματικούς αυξητικούς ρυθμούς.

Αυτά τα οφέλη συνοδεύτηκαν, ως γνωστό, από σοβαρά περιβαλλοντικά, κοινωνικο-οικονομικά και πολιτιστικά προβλήματα. Κυρίαρχο πρόβλημα παραμένει η εξάντληση των υδατικών πόρων που επιδεινώνεται στις επαναλαμβανόμενες περιόδους ξηρασίας, όπως αυτήν του 2005-2008 σε Ισπανία και Πορτογαλία, όπως και της υποβάθμισης των εδαφικών πόρων και της υπερβολικής ζήτησης ενέργειας. Η υπερδόμηση κατέστρεψε περαιτέρω δάση, ειδυλλιακές ακτές, προστατευόμενες περιοχές και ευαίσθητα οικοσυστήματα και αλλοίωσε σοβαρά το τοπίο. Σοβαρότερη ίσως είναι η αλλοίωση της πολιτιστικής ταυτότητας τους. Η Πορτογαλία διαφημίζεται περισσότερο σαν προορισμός γκολφ παρά σα μια χώρα με πλούσια ιστορία και πολιτισμό. Η πρώην ειδυλλιακή Κόστα ντελ Σολ στην Ισπανία έχει πλέον το χαϊδευτικό Κόστα ντελ Γκολφ …

Οι οικονομικές επιπτώσεις, αν και δύσκολο να τεκμηριωθούν πάντα, δεν είναι λιγότερο σοβαρές. Φορολογικές ελαφρύνσεις και άλλες διευκολύνσεις, αδήλωτες υπενοικιάσεις ακινήτων, άμεσες και έμμεσες διαρροές εσόδων (λόγω ξένων ιδιοκτητών) και ο all inclusive χαρακτήρας των ‘σύνθετων’ μειώνουν τα οικονομικά οφέλη. Η Μαγιόρκα εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές τροφίμων, νερού, εργατών και κεφαλαίου. Οικονομικά σκάνδαλα ολκής εκδικάζονται ακόμα και η κερδοσκοπία ανθεί στα τρία ‘γουρουνάκια’. Πολλές επιδοτήσεις της ΚΑΠ χρησιμοποιήθηκαν επιδέξια για κατασκευή γηπέδων γκολφ. Μετά από μακρόχρονες προσπάθειες αποφεύχθηκε η σκανδαλώδης εκτροπή του ποταμού Έμπρο που, όπως κατήγγειλε η Greenpeace στην Κοινότητα, αποσκοπούσε στην υδροδότηση των γηπέδων γκολφ στη νότια Ισπανία.

Ενδιαφέρουσα στην παρούσα συγκυρία είναι η πανηγυρική θεσμοθέτηση του χωροταξικού σχεδίου της Μαγιόρκα με κυρίαρχο στοιχείο τη χωροθέτηση τουριστικών ‘σύνθετων’ με πρόσχημα τη ρύθμιση της άναρχης τουριστικής ανάπτυξης στο νησί. Πολλά χωροταξικά σχέδια στον Ισπανικό νότο προωθήθηκαν παρόμοια συνοδευόμενα και από σκανδαλώδεις αποχαρακτηρισμούς αγροτικής γης.

Όμως, από τα μέσα της δεκαετίας του 2000 οι χρυσές εποχές τελείωσαν. Τα οικονομικά ‘θαύματα’ από επενδύσεις υψηλού κινδύνου αποδείχθηκαν ανάπτυξη σε δεκανίκια. Η παγκόσμια στεγαστική κρίση (η φούσκα των ακινήτων) που προκλήθηκε απ’ αυτό το πρότυπο ανάπτυξης και η κρίση της αγοράς του γκολφ που είχε ήδη αρχίσει έφερε και τις τρεις χώρες (και όχι μόνο) προ ανεπιθύμητων εξελίξεων. Όταν η οικονομία τους βυθίστηκε, τα ‘σύνθετα’ και τα γήπεδα γκολφ ήταν από τα πρώτα θύματα, ιδιαίτερα όσα είχαν ακατάλληλο σχεδιασμό, χωροθέτηση (π.χ. αυτά που είναι σε θέρετρα) ή υπερ-δανεισμό. Όπως έγραψε η Irish Times (16/4/2011) «κάναμε πολλά γήπεδα για λίγους γκόλφερ και τώρα αντιμετωπίζουμε το ενδεχόμενο γηπέδων-φαντασμάτων που θα πηγαίνουν μαζί με τα ξενοδοχεία ζόμπι …» … Εκατοντάδες χιλιάδες είναι οι απούλητες κατοικίες, ή πωλούνται σε τιμές εξευτελιστικές, όπως και τα μη κερδοφόρα ή χρεωκοπημένα γήπεδα γκολφ. Όσα μένουν ανοικτά έχουν κυριολεκτικά ‘τσακίσει’ τις τιμές εγγραφής, ετήσιας συνδρομής και εισόδου. Τα προβλήματα επιδεινώνονται από συναλλαγματικές ισοτιμίες, ιδιαίτερα δολαρίου και Ευρώ μια που ο Αμερικανός γκόλφερ παραμένει σημαντικός πελάτης.

Ανεργία, που κυμαίνεται μεταξύ 14 και 24% μετά το 2008, μαστίζει και τα τρία ‘γουρουνάκια’ ακόμα και στις περιοχές των μεγάλων συγκεντρώσεων ‘σύνθετων’ και γηπέδων γκολφ (Αλγκάρβ στη Πορτογαλία, Μούρθια και Ανδαλουσία στην Ισπανία, Βόρεια Ιρλανδία). Η Ιρλανδία είναι σε καθεστώς μνημονίου, η Πορτογαλία οριστικοποιεί το δικό της ενώ η Ισπανία πασχίζει να το αποφύγει. Το ενδιαφέρον είναι ότι ακόμα και σ’ αυτή την τραγική κατάσταση τα τρία γουρουνάκια ακούνε την ίδια συμβουλή: να επαναλάβουν τη συνταγή … Ό,τι ακούει και η Ελλάδα και προσπαθεί να συμμορφωθεί. Πόσο βιώσιμο και προσοδοφόρο, όμως, είναι το Ισπανικό μοντέλο στις τωρινές εγχώριες και παγκόσμιες συγκυρίες;

Οι προβλέψεις της μελλοντικής ζήτησης και των εσόδων από τουριστικό προϊόν ‘Ισπανικού’ τύπου είναι στην καλύτερη περίπτωση αβέβαιες. Ο αριθμός των πελατών γενικά και των γκόλφερ ειδικά εξαρτάται από τις αναμενόμενες μεταβολές πληθυσμού και εισοδήματος. Ο πληθυσμός των αναπτυγμένων χωρών προέλευσης πελατών μειώνεται, γηράσκει και φτωχαίνει … Στους αβέβαιους καιρούς μας η οικονομική ελίτ συρρικνώνεται. Εδώ και χρόνια, σημαίνοντες παράγοντες εκτιμούν ότι η αγορά του γκολφ έχει κορεσθεί, ενώ παράλληλα, ο συρμός του γκολφ φθίνει γιατί μεταβάλλονται τα πρότυπα ζωής (λιγότερος διαθέσιμος χρόνος, χρήση υπολογιστή, εναλλακτικές ασχολίες ελεύθερου χρόνου). Πολλά γήπεδα γκολφ παραμένουν άδεια επί μακρόν … Η αβεβαιότητα της ζήτησης και των εσόδων εντείνεται από τον ισχυρό ανταγωνισμό από καθιερωμένους και αναδυόμενους προορισμούς γκολφ που διαθέτουν φτηνή γη και φτηνό εργατικό δυναμικό και ελέγχονται από το ίδιο σχήμα τουριστικών πρακτόρων και επενδυτών.

Δύο άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν τόσο τη ζήτηση όσο και την ανταγωνιστικότητα των ‘σύνθετων’ και των γηπέδων γκολφ είναι η ενεργειακή κρίση και η κλιματική μεταβολή. Η διαφαινόμενη εξάντληση (peak oil) και η αύξηση της τιμής του πετρελαίου καθώς και η υστέρηση της κάλυψης της ζήτησης ενέργειας από εναλλακτικές πηγές κάνουν λιγότερο ελκυστικούς τους μακρινούς προορισμούς και έχουν συμβάλλει στην ανάπτυξη ‘σύνθετων’ στις χώρες προέλευσης των πελατών (π.χ. Αγγλία, Γερμανία, κ.λπ.). Η κλιματική μεταβολή, σύμφωνα με πλήθος αναλύσεων, αναμένεται να προκαλέσει μεγάλες γεωγραφικές ανακατατάξεις στην ελκυστικότητα των προορισμών. Η νότια Μεσογειακή ζώνη θα χάσει αρκετούς τουρίστες λόγω αύξησης της θερμοκρασίας και επιμήκυνσης της θερμής και ξηρής περιόδου. Παράλληλα, οι βελτιωμένες κλιματικές συνθήκες στον Βορρά (Βαλκανικές χώρες και βορειότερα) ευνοούν ήδη την ανάπτυξη θερέτρων γκολφ και παραθεριστικής κατοικίας. Ας μη ξεχνάμε ότι η κλιματική μεταβολή συνεπάγεται επίσης μείωση των υδατικών πόρων και ισχυρό ανταγωνισμό μεταξύ υδροβόρων δραστηριοτήτων όπως είναι τα ‘σύνθετα’, τα γήπεδα γκολφ και η γεωργία.

Τα ‘τρία γουρουνάκια’ λένε στο τέταρτο, λοιπόν, ότι σε χαλεπούς καιρούς και στη συγκεκριμένη συγκυρία δεν είναι οικονομικά ορθολογικό να επιταχυνθεί, διευκολυνθεί και επιδοτηθεί η εφαρμογή του ‘Ισπανικού’ μοντέλου γιατί η οικονομική του απόδοση και οι κοινωνικο-οικονομικές και περιβαλλοντικές του επιπτώσεις είναι αρνητικές και οι μελλοντικές προβλέψεις είναι δυσοίωνες. Δύσκολα θα πουληθούν οι 700.000 νέες παραθεριστικές κατοικίες και δυσκολότερα θα αποδώσουν τα 25 τουλάχιστον γήπεδα γκολφ που προτείνονται και μάλιστα σε ξηροθερμικές περιοχές της χώρας.

Η τουριστική ανάπτυξη που θα ωφελήσει το τέταρτο ‘γουρουνάκι’ απαιτεί ένα μοντέλο στον αντίποδα του ‘Ισπανικού’ και υπό δύο απαράβατες προϋποθέσεις. Πρώτα, ότι θα ενταχθεί σε αναπτυξιακό και χωροταξικό σχεδιασμό που προωθεί παραγωγικές καινοτομικές δραστηριότητες, λειτουργικά συνδεδεμένες με καταναλωτικές όπως ο τουρισμός, και ελέγχει την άναρχη δόμηση. Δεύτερον, ότι θα αποκατασταθεί το λαβωμένο φυσικό, πολιτιστικό, οικιστικό και τουριστικό κεφάλαιο για να αξιοποιηθεί κατόπιν τοπικά και συμμετοχικά, με μέτρο και σε κλίμακα. Επιτυχημένα παραδείγματα υπάρχουν και στη χώρα και σε γειτονικές χώρες. Μόνο ένα αυθεντικό, επομένως ανταγωνιστικό, τουριστικό, και όχι μόνο, προϊόν, που αποδεδειγμένα έχει διαρκή και μεγάλη ζήτηση και αποδίδει τοπικά οφέλη μπορεί να βοηθήσει στην έξοδο από την κρίση. Ποιος θα προωθήσει, άραγε, το μοντέλο που θα το προσφέρει;

Ελένη Καπετανάκη-Μπριασούλη, καθηγήτρια Πανεπιστήμιο Αιγαίου

e.briassouli@aegean.gr

Δημοσιεύτηκε στον «Δαίμονα της Οικολογίας» στην εφημερίδα Αυγή στις  22/5/2011

«Ο σχεδιασμός του “καλαθιού” των προϊόντων, για να έχει τα προσδοκώμενα αποτελέσματα, θα πρέπει να αντιμετωπίσει χρόνια προβλήματα της αγροτικής παραγωγής στη χώρα μας, καθώς και της αγροτικής πολιτικής, όπως είναι το κόστος παραγωγής, τα εμπόδια στη διάθεση των προϊόντων και τα ζωτικά προβλήματα του συνεταιριστικού κλάδου. Κρίσιμο σημείο επιτυχίας της πρωτοβουλίας είναι ο προσανατολισμός στη διατροφική αυτάρκεια, στη στήριξη της ζωής στην ύπαιθρο, στο μετριασμό της κυριαρχίας της χημικοσυντηρούμενης γεωργίας και στην τήρηση βασικών αρχών αειφορίας».

Αυτά επισήμανε σε αναλυτική γραπτή τοποθέτηση – παρέμβαση, στη σημερινή ειδική συνεδρίαση του Περιφερειακού Συμβουλίου Κεντρικής Μακεδονίας, ο ευρωβουλευτής και περιφερειακός σύμβουλος Μιχάλης Τρεμόπουλος.

Αναφερόμενος στην πρωτοβουλία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, υπό τον τίτλο «Καλάθι προϊόντων περιφέρειας», ο Μ. Τρεμόπουλος σημείωσε ότι “το «καλάθι προϊόντων περιφέρειας» μπορεί να είναι αποτελεσματικό μόνο στηρίζοντας τα βιολογικά προϊόντα και το ντόπιο γενετικό υλικό και προωθώντας τα τοπικά δίκτυα”. Χρειάζεται δηλαδή να ξεπεραστούν οι χρόνιες αγκυλώσεις της αγροτικής πολιτικής στη χώρα μας και να μην έχουμε ακόμη ένα πυροτέχνημα μεγάλων εξαγγελιών και υψηλών προσδοκιών.

Παρόλα αυτά, στο νέο επιχειρησιακό σχέδιο το ΥπΑΑΤ δεν φαίνεται να λαμβάνει υπόψη και να θέτει σε πρώτη προτεραιότητα, ως όφειλε, τη βιολογική γεωργία και κτηνοτροφία, τη διατήρηση και ανάπτυξη του ντόπιου γενετικού υλικού, την από-εντατικοποίηση της γεωργίας, το αδιάβλητο των διαδικασιών χορήγησης σημάτων πιστοποίησης, την αξιοποίηση του γεωτεχνικού δυναμικού των περιφερειών. Αντίθετα:

• Προωθείται η εντατικοποίηση της παραγωγής, που θα έχει ως συνέπεια αυξημένες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον (ρύπανση, απώλεια βιοποικιλότητας, κατανάλωση φυσικών πόρων, παραγωγή αερίων θερμοκηπίου).
• Ποικιλίες, καλλιέργειες και εκτροφές διακρίνονται ήδη σε προωθούμενες και μη. Προβάλλεται ως καινοτομία η -κατά τα άλλα αυτονόητη- συνεργασία με τους τοπικούς φορείς και την Αυτοδιοίκηση.
• Υπάρχει ασάφεια ως προς τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ (ορισμένων η παραγωγή φθίνει), δηλαδή τα ποιοτικά και ξεχωριστά προϊόντα της Ελλάδας.
• Δεν αντιμετωπίζεται ουσιαστικά το θέμα της πιστοποίησης. Η τοπική πιστοποίηση των σημάτων ποιότητας θα αποφύγει τις πιστοποιήσεις «μαϊμού» ή απλώς μετατίθεται η ευθύνη για το ξεκαθάρισμα στο χώρο των πιστοποιήσεων από την κεντρική διοίκηση στους τοπικούς φορείς;
• Δεν αντιμετωπίζεται σοβαρά η προώθηση των ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό και δεν αντιμετωπίζονται οι γνωστές αδυναμίες της (ανυπαρξία συγκροτημένων δομών προώθησης, εγκατάλειψη, αδιαφάνεια, κατασπατάληση πόρων).

Ακόμη και η συγκρότηση της λίστας των προίόντων που περιλμβάνονται στο «καλάθι» της Κεντρικής Μακεδονίας και ο διαχωρισμός της σε 3 κατηγορίες φαίνεται να έχει γίνει με προχειρότητα. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η παράβλεψη ενός δυναμικού εξαγώγιμου προϊόντος, της πράσινης επιτραπέζιας ελιάς Χαλκιδικής, αλλά και των υδατοκαλλιεργειών και πιο συγκεκριμμένα των μυδοκαλλιεργειών της Θεσσαλονίκης και της Πιερίας.

Θα ήταν όμως παράλειψη να μην αναφέρουμε στα θετικά της πρωτοβουλίας τη μεταβίβαση αρμοδιοτήτων για την κατάρτιση του επιχειρησιακού σχεδίου στο περιφερειακό Συμβούλιο, καθώς και τη θέσπιση θεσμών όπως το δημοπρατήριο αγροτικών προϊόντων, η συμβολαιακή γεωργία και οι αγροδιατροφικές συμπράξεις.

Οι 8 προτάσεις της «Οικολογίας – Αλληλεγγύης» για το «Καλάθι των Περιφερειών» είναι:

1. Υποστήριξη κατά προτεραιότητα της βιολογικής γεωργίας και κτηνοτροφίας.
2. Περιβαλλοντικά υπεύθυνη γεωργία και κτηνοτροφία. Όχι επιζήμια εντατική αγροτική παραγωγή.
3. Ενίσχυση και προτεραιότητα στις παραδοσιακές και ντόπιες ποικιλίες, καλλιέργειες και εκτροφές.
4. Διατροφική ασφάλεια, μεγαλύτερη αυτονομία κάλυψης διατροφικών αναγκών με τοπικά προϊόντα, τόσο σε περιφερειακό, όσο και σε εθνικό επίπεδο, με στόχο τη μείωση των εισαγωγών. Ανάδειξη της παραδοσιακής ελληνικής διατροφής.
5. Στήριξη των παραγωγών που ενσωματώνουν τις αρχές της τοπικότητας, αειφορίας, παράδοσης και κοινωνικής αλληλεγγύης.
6. Στήριξη δομών προώθησης τοπικών προϊόντων και τοπικών δικτύων παραγωγών – καταναλωτών.
7. Αξιοποίηση του γεωτεχνικού προσωπικού της αυτοδιοίκησης
8. Να περιληφθούν στο «Καλάθι της Περιφέρειας» -ειδικά στην Κεντρική Μακεδονία- παραδοσιακές τοπικές ποικιλίες και φυλές ζώων, προσαρμοσμένες στο μικροκλίμα της περιοχής, ώστε να δοθεί ώθηση στους αγρότες ακόμη και των πιο απομονωμένων περιοχών.

Η αναλυτική τοποθέτηση του Μ. Τρεμόπουλου ΕΔΩ

Κοινός στόχος το πρασίνισμα των οικονομιών των Βαλκανίων

Πράσινοι από 11 βαλκανικές χώρες συμμετείχαν στην τριήμερη Συνδιάσκεψη των Βαλκάνιων Πράσινων, που πραγματοποιήθηκε στα Σκόπια στις 10-12 Δεκεμβρίου. Ευρωπαίοι και Έλληνες Πράσινοι είχαν συνάντηση και με τον Πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ.

Στην 4η Συνδιάσκεψη των Βαλκάνιων Πράσινων, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του «Διαλόγου Ανατολής-Δύσης», τους Έλληνες Οικολόγους Πράσινους εκπροσώπησαν ο ευρωβουλευτής Μιχάλης Τρεμόπουλος, το μέλος της Εκτελεστικής Γραμματείας Τάσος Κρομμύδας και ο εκπρόσωπος στο Ευρωπαϊκό Πράσινο Κόμμα Πάνος Λογγινίδης. Συμμετείχαν εκπρόσωποι Πράσινων Κομμάτων και από τις 11 Βαλκανικές χώρες ενώ τις συζητήσεις παρακολούθησαν πάνω από 150 άτομα.

Υπενθυμίζεται πως η 1^η και 2^η Συνδιάσκεψη είχαν πραγματοποιηθεί το 2008 και το 2009 στη Θεσσαλονίκη και η 3^η πριν ένα χρόνο στην Κωνσταντινούπολη.

Την Παρασκευή η Συνδιάσκεψη ξεκίνησε με ανοικτή συζήτηση για την ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην Ε.Ε. Το Σάββατο πραγματοποιήθηκαν διαδοχικοί κύκλοι παρουσιάσεων για τα παρακάτω θέματα:

• Οι Ευρωπαίοι Πράσινοι και το Πράσινο New Deal, όπου -μεταξύ άλλων- ο Μιχ. Τρεμόπουλος παρουσίασε τις θέσεις των Οικολόγων Πράσινων για μια πράσινη στροφή στην οικονομία ως ταυτόχρονη διέξοδο από την οικονομική, περιβαλλοντική και κοινωνική κρίση.
• Βαλκανικές οικονομίες και ενέργεια, όπου ο Τάσος Κρομμύδας παρουσίασε το ενεργειακό προφίλ της ελληνικής οικονομίας και τις πράσινες οπτικές για τη μετάβαση σε μια οικονομία ελάχιστων εκπομπών.
• Εξοικονόμηση ενέργειας και ΑΠΕ στα Βαλκάνια
• Πρασινίζοντας την οικονομία: Γεωργία και τουρισμός

Το βράδυ της Παρασκευής, ύστερα από πρόσκληση του πρωθυπουργού της ΠΓΔΜ κου Γκρουέφσκι, πραγματοποιήθηκε συνάντησή του με εκπροσώπους Πράσινων από την Ελλάδα και την Ευρώπη.

Στη συνάντηση συμμετείχαν:

• οι Πράσινοι ευρωβουλευτές Μιχάλης Τρεμόπουλος και Marije Cornelissen (Ολλανδία)
• η Liljana Popovska, πρόεδρος και ο Toni Ristov, εκπρόσωπος του κόμματος DOM, που συμμετέχει στην κυβέρνηση της ΠΓΔΜ με υφυπουργείο περιβάλλοντος και είναι υποψήφιο κόμμα-παρατηρητής στο ΕΠΚ
• o Anne de Boer από το Ευρωπαϊκό Πράσινο Ίδρυμα
• ο Τάσος Κρομμύδας από τη Γραμματεία των Οικολόγων Πράσινων

O Anne de Boer έκανε μια παρουσίαση των στόχων της Συνδιάσκεψης. Η Marije Cornelissen αναφέρθηκε στο ζήτημα των επιπτώσεων από την απελευθέρωση της βίζας για χώρες των Δυτικών Βαλκανίων στην ευρωπαϊκή πολιτική για το άσυλο. Μετέφερε τη διατυπωμένη δυσαρέσκεια ευρωβουλευτών δεξιών κομμάτων με την «κατάχρηση» του δικαιώματος ελεύθερης μετακίνησης από πολίτες της ΠΓΔΜ αλβανικής καταγωγής ή Ρομά και ρώτησε τον κ. Γκρουέφσκι αν ενημερώνονται επαρκώς οι πολίτες για το τι σημαίνει απελευθέρωση βίζας και τι μέτρα παίρνει για τη βελτίωση των συνθηκών των κοινοτήτων των Ρομά και των Αλβανών. Ο Γκρουέφσκι απαρίθμησε τις πρωτοβουλίες που έχει πάρει και τα προγράμματα που εκπονεί η κυβέρνηση για την κοινωνική ένταξη των Ρομά και την κατασκευή απαραίτητων υποδομών.

Ο Μιχάλης Τρεμόπουλος, που ως στέλεχος της Οικολογικής Κίνησης Θεσσαλονίκης έχει συμμετάσχει σε διασυνοριακό πρόγραμμα καταγραφής των πηγών ρύπανσης του Αξιού ποταμού σε Ελλάδα και ΠΓΔΜ, ρώτησε τον κ. Γκρουέφσκι για τα αναπτυξιακά σχέδια, τη ρύπανση, το ενδεχόμενο κατασκευής σταθμών πυρηνικής ενέργειας και την πιθανότητα καλλιέργειας μεταλλαγμένων στην ΠΓΔΜ. Ο Γκρουέφσκι απάντησε πως δεν υπάρχει κανένα σχέδιο για πυρηνικό σταθμό την επόμενη περίοδο αλλά μια σειρά από υδροηλεκτρικά φράγματα στον Αξιό και πως η χώρα του ενσωματώνει την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα μεταλλαγμένα.

Σε δηλώσεις του ο Μ. Τρεμόπουλος σε ΜΜΕ της ΠΓΔΜ, υπερασπίστηκε την υιοθέτηση για τη χώρα μιας ονομασίας κοινής αποδοχής με την Ελλάδα, τονίζοντας ότι οι εθνικιστικές απόψεις κάνουν κακό πρώτα στην ίδια τη χώρα αυτών που υποτίθεται ότι την υπερασπίζονται.

Η εκδήλωση διοργανώνεται από το Γραφείο της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στην Ελλάδα, σε συνεργασία με τον Δήμο Βόλου και το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη ACERT.

Το θέμα της εκδήλωσης είναι «Περιφερειακή Ανάπτυξη, Επιχειρηματικότητα και οικονομική κρίση» και η εισήγηση του Μ. Τρεμόπουλου έχει τίτλο «Ευκαιρίες και Προοπτικές Ανάπτυξης – Πράσινες λύσεις». Ο ευρωβουλευτής θα αναπτύξει τις θέσεις των Οικολόγων Πράσινων για τη βιώσιμη περιφερειακή ανάπτυξη και την έξοδο από την κρίση.

Το σεμινάριο έχει στόχο να φέρει τους νέους σε μια πρώτη γνωριμία με τις βασικές αρχές της πράσινης οικονομίας, χωρίς να χρειάζονται ειδικές γνώσεις της τρέχουσας οικονομικής κατάστασης και των χρηματοπιστωτικών τάσεων.

Σκοπός

Ο σκοπός του σεμιναρίου είναι οι συμμετέχοντες να αναπτύξουν περισσότερες γνώσεις στα ζητήματα της οικονομίας, να πραγματοποιηθεί συζήτηση σχετικά με ζητήματα που αφορούν τους νέους, καθώς επίσης στοχεύει και σε εμβάθυνση συγκεκριμένων θεμάτων (π.χ. ποσοστό ανεργίας των νέων) και στην αναζήτηση λύσεων.
Το πρόγραμμα έχει οργανωθεί από το Πράσινο Ευρωπαϊκό Ίδρυμα, με την υποστήριξη της Ομοσπονδίας Νέων Ευρωπαίων Πράσινων. Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί χάρη στην οικονομική υποστήριξη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Τα έξοδα διαμονής και φαγητού θα καλυφθούν πλήρως και θα επιστραφεί το 70% των εξόδων του ταξιδιού.
Το σεμινάριο θα αποτελείται από διαλέξεις, εργαστήρια, μικρές ομαδικές συζητήσεις, και άλλες δραστηριότητες με περισσότερους από 30 νέους από όλη την Ευρώπη. Οι συμμετέχοντες θα έχουν την ευκαιρία να αποκτήσουν γνώσεις σχετικά με συγκεκριμένα θέματα και θα εξετάσουν εκτενέστερα τη θεωρία και την πραγματικότητα των οικονομικών μέσα από τη μελέτη συγκεκριμένων περιπτώσεων (case studies). Επίσης, θα έχουν τη δυνατότητα ανταλλαγής απόψεων και εμπειριών με τους άλλους συμμετέχοντες.
Δεδομένου ότι το σεμινάριο θα είναι σε προχωρημένο επίπεδο θα υπάρξουν κάποιες συγκεκριμένες απαιτήσεις από τους συμμετέχοντες και θα τους ζητηθεί να διαβάσουν κάποιες βασικές πληροφορίες πριν από το σεμινάριο για να γίνει καλή δουλειά και να πραγματοποιηθούν κάποιες συζητήσεις , αν αυτό είναι δυνατό.

Στόχοι του Σεμιναρίου

• Γνώσεις και εμβάθυνση σχετικά με τη λειτουργία της οικονομίας σε μικρο-μακρο επίπεδα, των διαφορετικών τρόπων εκπαίδευσης στα οικονομικά, και στην ιστορία της οικονομικής σκέψης.

• Ευαισθητοποίηση των νέων σχετικά με τους πιθανούς τρόπους μελλοντικής οικονομικής ανάπτυξης με επίκεντρο την Νέα Πράσινη Συμφωνία (Green New Deal) ως μέσο για την επίτευξη μιας πράσινης οικονομίας.

• Προτάσεις και συζήτηση πάνω στα διαφορετικά μοντέλα οικονομίας όπως είναι η Από-ανάπτυξη(Degrowth), η Νέα Πράσινη Συμφωνία (Green New Deal), κλπ.

• Ενθάρρυνση των νέων να αναλάβουν ενεργό ρόλο στη διαδικασία λήψης αποφάσεων σε θέματα της οικονομίας.

Προσωρινό Πρόγραμμα

Κάθε μέρα του σεμιναρίου θα είναι αφιερωμένη σε συγκεκριμένα θέματα και περίπου με την εξής δομή:

Στις πρωινές συνεδρίες θα γίνεται η εισαγωγή στο θέμα με τη μέθοδο ερωτήσεων-απαντήσεων (Q&A)- και οι απογευματινές συνεδρίες των ομάδων εργασίας θα περιλαμβάνουν συζητήσεις για εμβάθυνση και κατανόηση του κύριου θέματος.
Πρώτα θα διερευνηθεί το θέμα από κοινού για να είναι σε θέση οι συμμετέχοντες να προβούν σε αναζήτηση λύσεων, καθώς θα επακολουθήσει συζήτηση και αξιολόγηση των λύσεων που προτείνονται σήμερα από τη Νέα Πράσινη Συμφωνία – Green New Deal.
Θα υπάρχει ένας συνδυασμός τυπικής και μη τυπικής εκπαίδευσης υπό την καθοδήγηση έμπειρων καθηγητών και ειδικών επί των συγκεκριμένων θεμάτων.

Τα τέσσερα «θέματα ημέρας» είναι:

• Η συμμετοχή των νέων. Κατά την πρώτη ημέρα οι συμμετέχοντες θα ασχοληθούν με τη δημοκρατία στα οικονομικά συστήματα. Θα γίνει αρχικά μια γενική εισαγωγή στο θέμα και στη συνέχεια θα ακολουθήσουν περαιτέρω συνεδρίες με επίκεντρο τη συμμετοχή των νέων, όπως ο ρόλος και οι δυνατότητες των νέων στην οικονομία.

• Η ανεργία των νέων / Πράσινη Εργασία: Καθώς η ανεργία των νέων αυξάνεται σε ανησυχητικό βαθμό σε πολλά μέρη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ημέρα αυτή θα χρησιμοποιηθεί για να προσφέρει μια βαθύτερη ματιά στη σημερινή κατάσταση των αιτιών και των πιθανών λύσεων του ζητήματος.Το δεύτερο μέρος της ημέρας θα είναι αφιερωμένο στο θέμα των πράσινων θέσεων εργασίας και τους τρόπους που θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην επίλυση του προβλήματος που περιγράφεται παραπάνω.

• Διαφορετικά οικονομικά μοντέλα και Αποανάπτυξη. Ο αντίκτυπος της παγκοσμιοποίησης στις τοπικές κοινωνίες ,και η δυνατότητα συνύπαρξης της παγκοσμιοποιημένης αγοράς και της περιφερειακής αυτονομίας. Επίσης, θα γίνει παρουσίαση της εφαρμογής των βασικών αρχών του Green New Deal στο πλαίσιο των περιφερειακών πολιτικών και προγραμμάτων. Θα συζητηθεί τέλος το ζήτημα της ανταγωνιστικότητας του Green New Deal.

• Οι χρηματοπιστωτικές αγορές και η κρίση. Θα παρουσιασθούν τα μοντέλα ανάπτυξης, και θα συζητηθούν κατά τη διάρκεια των συνεδριών των ομάδων εργασίας, οι ελλείψεις τους και οι εναλλακτικές προτάσεις . Θα δοθεί έμφαση στη διάκριση μεταξύ των εννοιών της μεγέθυνσης και ανάπτυξης. Θα παρουσιαστεί και θα συζητηθεί το Green New Deal σε βάθος σα μέσο πολιτικής, που εφαρμόζει τις πράσινες αρχές της οικονομίας. Επίσης, θα συζητηθούν σε ομάδες εργασίας, οι ιδιαιτερότητες της εφαρμογής του Green New Deal σε κάθε χώρα.

Προφίλ του συμμετέχοντα / της συμμετέχουσας

Το σεμινάριο απευθύνεται σε νέους / νέες  που ήδη διαθέτουν επαρκείς γνώσεις σε οικονομικά θέματα και συστήματα. Οι συμμετέχοντες χρειάζεται να ενδιαφέρονται για τα θέματα της εκδήλωσης αυτής, να είναι πρόθυμοι να προετοιμάσουν και να συμμετέχουν στις προγραμματισμένες δραστηριότητες και να είναι ανοικτοί για νέες εμπειρίες και γνωριμίες με νέους ανθρώπους.
Αν και είναι ένα σεμινάριο σε προχωρημένο επίπεδο, θα θέλαμε να διατηρηθεί η συμμετοχή ανοιχτή για τους ανθρώπους των διαφορετικών επιπέδων εκπαίδευσης και με διαφορετικό υπόβαθρο. Σημαντική είναι η ποικιλομορφία της εμπειρίας και της γνώσης και το κίνητρο για να μαθαίνουν και να εργάζονται σε αυτό το σεμινάριο. Η κατανομή θέσεων των συμμετεχόντων θα είναι βάση ηλικίας, προέλευσης και φύλου.
Η ηλικία των συμμετεχόντων δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 28 έτη.

Η γλώσσα εργασίας θα είναι η Αγγλική και περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με το πρόγραμμα , τους ομιλητές  και τις χώρους που θα πραγματοποιηθούν τα σεμινάρια θα ανακοινωθούν τις επόμενες μέρες.

]]> http://ecology-salonika.org/2010/11/15/green-economy-training/feed/ 0 http://ecology-salonika.org/2010/09/16/new-evidence-of-mismanagement-psomiadis/ http://ecology-salonika.org/2010/09/16/new-evidence-of-mismanagement-psomiadis/#comments Thu, 16 Sep 2010 11:45:46 +0000 odysseas http://ecology-salonika.org/2010/?p=3016 Νέες περιπτώσεις κακοδιαχείρισης και διπλοπληρωμών σε έργα προϋπολογισμού 45.000 Ευρώ στη Διεύθυνση Τεχνικών Υπηρεσιών Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Θεσσαλονίκης (Δ.Τ.Υ.Ν.Α.Θ). αποκάλυψε σήμερα σε συνέντευξη Τύπου ο υποψήφιος Περιφερειάρχης Κ. Μακεδονίας με την «Οικολογία -Αλληλεγγύη» Μιχάλης Τρεμόπουλος. Στη συνέντευξη παραβρέθηκαν οι νομαρχιακές σύμβουλοι Δήμητρα Γωγάκου και Ελεονόρα Ζώτου.

“Με τις σημερινές αποκαλύψεις, αποδεικνύεται ότι οι πολίτες δεν έχουν μπροστά τους μόνο μια γραφική τηλεπερσόνα αλλά ένα καθεστώς αδιαφάνειας και κακοδιαχείρισης, που εκτός από το βόλεμα ημετέρων και τις συναλλαγές με εργολάβους, προκαλεί σοβαρή βλάβη στο δημόσιο συμφέρον. Δε θα το αφήσουμε να επεκταθεί σε όλη την Κ. Μακεδονία”, δήλωσε ο Μ. Τρεμόπουλος.

Μέχρι τώρα είχαν εντοπιστεί οι παράνομες διαδικασίες, τα ποινικά αδικήματα και η ζημιά του ελληνικού Δημοσίου κατά την εκτέλεση και πληρωμή των δημοσίων έργων με πρόχειρους διαγωνισμούς (στην ουσία αναθέσεις) σε εκατοντάδες έργα προϋπολογισμού 45.000 Ευρώ στη Δ.Τ.Υ.Ν.Α.Θ. στο διάστημα 2005 έως 2010. Τα θέματα αυτά διερευνούνται ήδη από τη Δικαιοσύνη.

Όμως με τα νέα στοιχεία, το σκηνικό γίνεται πιο επιβαρυντικό για τη διοίκηση Ψωμιάδη και θα πρέπει επειγόντως να διερευνηθούν.

Συγκεκριμένα, η διπλοπληρωμή των 45αριών γινόταν με βάση τα εξής «τεχνάσματα»:

1. Εκτελείται ένα «45αρι», όμως εμφανίζονται στα χαρτιά δύο έργα, τα οποία παραλαμβάνονται, πληρώνονται με εντελώς διαφορετικές τίτλους, που όμως τελικά παραπέμπουν μόνο στο φυσικό αντικείμενο του πρώτου έργου. Παράδειγμα, το 45αρι με τίτλο “Καθαρισμός και διευθέτηση ρεμάτων Δήμου Βερτίσκου” (έγγραφο 1α), που πληρώθηκε την άνοιξη του 2010, είχε ήδη πληρωθεί το 2008 στα πλαίσια του έργου “Συντήρηση και καθαρισμός κοιτών ρεμάτων σε περιοχές του Ν. Θεσσαλονίκης” (έγγραφο 2β). Μάλιστα αμφισβητείται ακόμη και το αν έπρεπε να πληρωθεί το 2008.
2. Εκτελείται αρχικά ένα έργο με ανοικτή δημοπρασία μεγάλου προϋπολογισμού. Στην πορεία εμφανίζεται στα χαρτιά ένα ή ενδεχόμενα περισσότερα «45αρια» με διαφορετικό τίτλο, το οποίο παραλαμβάνεται και πληρώνεται, όμως το φυσικό του αντικείμενο έχει ήδη πληρωθεί ή πληρώνεται αργότερα και στα πλαίσια του αρχικού έργου. Παράδειγμα, το αμαρτωλό έργο της οδού Θεσσαλονίκης- Ωραιοκάστρου, όπου διπλοπληρώθηκαν πλήθος από 45άρια (πάνω από τρία) ενώ ήδη είχαν πληρωθεί (ως φυσικό αντικείμενο) στα πλαίσια του υπόψη έργου.
3. Εκτελείται αρχικά ένα «45αρι» με συγκεκριμένο τίτλο έργου. Το επόμενο ή το μεθεπόμενο έτος αρχίζουν και ολοκληρώνονται οι διαδικασίες εκτέλεσης παραλαβής και πληρωμής ενός άλλου «45αριού» με παρεμφερή έως και ίδιο τίτλο με τον αντίστοιχο τίτλο του πρώτου έργου. Στην περίπτωση αυτή, για να μη γίνει αντιληπτή η διπλοπληρωμή, το πρώτο έργο πληρώνεται συνήθως από το πρόγραμμα ΚΑΠ ενώ το δεύτερο από διαφορετικό πρόγραμμα (χρηματοδοτήσεις της Γ.Γ.Α κ.λ.π). Παράδειγμα, τα 45άρια με τίτλους “Κατασκευή αποδυτηρίων και επισκευή περίφραξης στο γήπεδο ποδοσφαίρου του Δ.Δ. Μελισσουργού του Δ. Απολλωνίας” και “Εκσυγχρονισμός γηπέδου ποδοσφαίρου του Δ. Πανοράματος στο λόφο Αναλήψεως” εκτελούνται και πληρώνονται το 2008 και το 2009 (έγγραφα 3α και 3β). Το 2010 όμως διπλοπληρώνονται με τίτλους αντίστοιχα “Αποδυτήρια στο γήπεδο ποδοσφαίρου του Δ.Δ. Μελισσουργού του Δ. Απολλωνίας” και “Συντήρηση εγκαταστάσεων γηπέδου ποδοσφαίρου λόφου Αναλήψεως του Δ. Πανοράματος” (έγγραφα 3γ και 3δ). Σημειωτέον ότι ανάδοχος είναι σταθερά ο ίδιος ενώ υπάρχουν  κατηγορίες ότι παρανόμως αντικαταστάθηκε από την επιτροπή παραλαβής ο μηχανικός που αρνήθηκε να παραλάβει τα υπόψη διπλοπληρωμένα έργα.

Για τον ακριβή υπολογισμό της μεγάλης οικονομικής ζημιάς του ελληνικού Δημοσίου από τις διπλοπληρωμές, οι δικαστικές αρχές και η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας θα πρέπει να διατάξουν τη διενέργεια σχετικής πραγματογνωμοσύνης, η οποία θα καταγράψει το φυσικό αντικείμενο των «45αριών» και των έργων μεγάλου προϋπολογισμού για το διάστημα 2005-2010 στη Δ.Τ.Υ.Ν.Α.Θ. και θα συγκρίνει το μεταξύ τους εμφανιζόμενο ως φυσικό τους αντικείμενο.

Σαν ένδειξη διαμαρτυρίας στην πολιτική που ακολουθείται με την απαξίωση του ΟΣΕ, η Οικολογία Αλληλεγγύη συμμετέχει στην πορεία διαμαρτυρίας με αφορμή την παρουσία του πρωθυπουργού στη ΔΕΘ, μαζί με τους σιδηροδρομικούς, δίνοντας ραντεβού στις 5.30 το απόγευμα στην κεντρική είσοδο του σιδηροδρομικού σταθμού.

«Υποστηρίζουμε τη κατάργηση της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (Δ.Ν.Τ.), εκτός αν μεταρρυθμιστούν ριζικά, με δημοκρατία στους όρους συμμετοχής των χωρών και τις διαδικασίες αποφάσεων και με δεσμευτική υπαγωγή κάθε δραστηριότητάς τους στις αρχές της αειφορίας και σε όλες τις διεθνείς συμβάσεις για τα ανθρώπινα και εργατικά δικαιώματα, καθώς και για την προστασία του περιβάλλοντος»

(από την Παγκόσμια Χάρτα των Πράσινων).

Στις 25 Μαρτίου 2010 η ολομέλεια του ευρωκοινοβουλίου υιοθετούσε με ευρύτατη πλειοψηφία την ετήσια έκθεση για την κατάσταση της ευρωζώνης, γνωστή ως Έκθεση Giegold από το όνομα του Πράσινου ευρωβουλευτή που την είχε εισηγηθεί. Ανάμεσα στα μέτρα που ζητούσε η Έκθεση, ήταν και η έκδοση ευρωπαϊκών ομολόγων προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες αποκλίσεις στα επιτόκια δανεισμού των χωρών μελών.

Λίγες ώρες αργότερα, την ίδια μέρα, το κοινό ανακοινωθέν των 16 ηγετών της ευρωζώνης εκτιμούσε ομόφωνα ότι τα μέχρι τότε μέτρα της ελληνικής κυβέρνησης ήταν επαρκή για το 2010 και ότι οι αγορές θα έπρεπε να ξαναδείξουν εμπιστοσύνη προς την Ελλάδα. Παράλληλα όμως δημιουργούσε ένα μηχανισμό που απέκλειε τις προτάσεις του ευρωκοινοβουλίου, βάζοντας επίσημα στο παιχνίδι και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Λιγότερο από ένα μήνα μετά, στις 23 Απριλίου, η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας είχε μηδενιστεί (σε μεγάλο βαθμό λόγω της προτεραιότητας αποπληρωμής που θα είχε ο μηχανισμός ευρωζώνης-Δ.Ν.Τ.) και ο πρωθυπουργός ζητούσε επίσημα τη συνδρομή του Δ.Ν.Τ και της Ευρωζώνης. Τα μέτρα είχαν πάψει να είναι επαρκή, και η συνέχεια είναι γνωστή.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι χαρακτήρισαν τα νέα μέτρα ως «βαρύ τίμημα, με άδικη κατανομή και αμφίβολο αντίκρισμα». Σημαντικότερη όμως, ως αποτίμηση, ήταν η δήλωση του διοικητή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ότι δε μπορεί να αποκλειστεί η λήψη και νέων μέτρων στο επόμενο διάστημα. Μετά από 3 διαδοχικές αυξήσεις έμμεσων φόρων, 2 κύματα μισθολογικών περικοπών στο Δημόσιο και μια σαρωτική περικοπή συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων, ομολογείται ότι είναι αμφίβολο αν οι θυσίες αυτές θα αποδώσουν.

Οι θυσίες δεν αφορούν μόνο τα εισοδήματα και την οικονομία, όπως πιστεύουν οι περισσότεροι. «Αναδιοργάνωση του ΟΣΕ» σημαίνει ευθείες πιέσεις για κλείσιμο των ελλειμματικών γραμμών (δηλαδή όλων, πλην του άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη), ενώ η «εκποίηση ακινήτων του Δημοσίου» απειλεί άκτιστους χώρους ζωτικής σημασίας, όπως ενεργά και ανενεργά στρατόπεδα ή το πρώην αεροδρόμιο του Ελληνικού.

Η κρίση μέσα από μια πράσινη οπτική

Τι θέση παίρνει κανείς απέναντι σε τέτοια μέτρα; Οι Οικολόγοι Πράσινοι, αντίθετοι από την αρχή στο Δ.Ν.Τ., προτείνουμε συγκεκριμένο οδικό χάρτη απεμπλοκής: σχεδιασμό ευρωπαϊκών εγγυήσεων δανεισμού που θα αντικαταστήσουν το συντομότερο το σημερινό Μηχανισμό Στήριξης, στα πλαίσια μιας κοινής ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής. Δε θέλουμε να μας δανείζουν οι άλλες χώρες με υψηλά επιτόκια και ασφυκτική εποπτεία του Δ.Ν.Τ., θέλουμε εγγυήσεις για δανεισμό με αντάλλαγμα μια πολιτική συμφωνία που θα συνδυάζει την εξυγίανση των δημόσιων οικονομικών (εξοπλισμοί, διαφθορά, φοροδιαφυγή) με διατήρηση της κοινωνικής συνοχής και προώθηση των επενδύσεων που απαιτούνται, ιδίως στον περιβαλλοντικό τομέα. Γι’ αυτό ακριβώς δίνουμε ιδιαίτερο βάρος στην ευρωπαϊκή πολιτική, όπως άλλωστε και όλο το πράσινο κίνημα.

Παράλληλα, χαράζουμε σε εθνικό επίπεδο «κόκκινες γραμμές» όπως εξαίρεση των χαμηλότερων μισθών και συντάξεων από τις περικοπές, αντικατάσταση μέρους των εργοδοτικών εισφορών από αυξημένη φορολογία στα κέρδη, αυστηροί όροι για τυχόν εβδομάδα 3 ή 4 ημερών σε επιχειρήσεις που κινδυνεύουν να κλείσουν, αλλά και απόλυτο ΟΧΙ σε κάθε κίνηση που πλήττει περιβαλλοντικά αγαθά που ανήκουν και στις επόμενες γενιές. Όλα αυτά συνδυασμένα με συνολικότερη προσπάθεια για δίκαιη κατανομή των βαρών, συγκεκριμένες προτάσεις για ανάκτηση των χρημάτων που χάθηκαν από διαφθορά και φοροδιαφυγή, αναβάθμιση της ποιότητας ζωής για όλους μέσα από συλλογικά αγαθά, ανάπτυξη της Κοινωνικής και Αλληλέγγυας Οικονομίας ως δίκτυ ασφαλείας για τους πληττόμενους από την κρίση.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να προστεθούν δύο ακόμη διαστάσεις:

* Η διάσταση της ευρωπαϊκής πολιτικής, με εναρμόνιση της φορολογίας των επιχειρήσεων στις χώρες μέλη, αποτελεσματικό έλεγχο και ρύθμιση των χρηματαγορών, αύξηση του κοινού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού σε επίπεδα ικανά να χρηματοδοτήσουν την έξοδο από την κρίση και την απαραίτητη πράσινη στροφή της οικονομίας, εξάλειψη των υπέρμετρων πλεονασμάτων και ελλειμμάτων στα εμπορικά ισοζύγια, ελάχιστες κοινές προδιαγραφές κοινωνικής συνοχής.

* Η ώθηση στην οικονομία, απαραίτητη για να περιοριστεί η ύφεση και να αποφύγουμε μια εκτεταμένη ανεργία. Κλειδί είναι εδώ η πολλαπλή διάσταση της κρίσης σε κοινωνικό, περιβαλλοντικό και οικονομικό επίπεδο: επενδύοντας στη δημιουργία πράσινων υποδομών βάζουμε τις βάσεις για ξεπέρασμα της οικολογικής κρίσης, δημιουργούμε βιώσιμες θέσεις εργασίας και περιορίζουμε την έκταση της ύφεσης. Στο θέμα αυτό οι προτάσεις των Οικολόγων Πράσινων τονίζουν ως βασικές προτεραιότητες τη βιώσιμη αναζωογόνηση της υπαίθρου, την αναβάθμιση των συλλογικών αγαθών ως «κοινωνικού μισθού» και την απεξάρτηση από το πετρέλαιο και τα ορυκτά καύσιμα, που αποτελούν το 40% σχεδόν του ελλείμματος στο εμπορικό ισοζύγιο. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρέμβαση στο διάλογο για το πώς θα διαμορφωθεί η Ευρωπαϊκή Πολιτική για τη Συνοχή μετά το 2013.

Δ.Ν.Τ., αποκλίσεις και αδιέξοδα

Οι συνταγές πάντως του Δ.Ν.Τ. για όλες τις χώρες με αδυναμία δανεισμού, κινούνται ακριβώς στην αντίθετη κατεύθυνση, ενισχύοντας συνειδητά την ύφεση ως μέσο «εξυγίανσης» της οικονομίας. Η σχετική συνταγή ακολουθείται και στην Ελλάδα, όπου οι επίσημες ανακοινώσεις προβλέπουν ύφεση -4% για το 2010. Η ύφεση αυτή υποτίθεται ότι θα πιέσει προς τα κάτω και το κόστος ζωής, καθώς η συμμετοχή στο ευρώ αποκλείει τη δυνατότητα υποτίμησης του νομίσματος.

Το Δ.Ν.Τ., όμως έχει ισχυρή παράδοση να πέφτει έξω σε τέτοιους υπολογισμούς. Στη Λετονία η ύφεση για το 2009 προβλεπόταν στο -5%, για να φθάσει τελικά στο -17,1% σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat. Στην Ουγγαρία η ύφεση έφθασε στο -4,6% για το 2009, όταν η αντίστοιχη πρόβλεψη του Δ.Ν.Τ. ήταν για μόλις -1%. Οι αποκλίσεις αυτές, για τις οποίες φυσικά το Δ.Ν.Τ. δε λογοδοτεί, σημαίνουν κλείσιμο επιχειρήσεων, εκτεταμένη ανεργία, πρόσθετα μέτρα για όσους δε χάσουν τη δουλειά τους, τυφλή οργή, καταστροφή του κοινωνικού ιστού. Μικρή γεύση πήραμε στις τελευταίες ουγγρικές εκλογές όπου, δίπλα στην επιτυχία των Πράσινων, είχαμε την πολλαπλάσια επιτυχία του νεοναζιστικού κόμματος που πέρασε το 17% καταγγέλλοντας ως αποδιοπομπαίους τράγους τους… τσιγγάνους.

Η πολιτική λοιπόν μιας κυβέρνησης που απλώς εκτελεί εντολές ημιαφερέγγυων τεχνοκρατών, αντί να θέτει όρια και να διαπραγματεύεται πολιτικά σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, μόνο διέξοδο δε μπορεί να δώσει. Διέξοδο, όμως, δεν μπορεί να δώσει ούτε και η λογική του «αντιστεκόμαστε μέχρις εσχάτων και καταγγέλλουμε το σύστημα μέχρι να καταρρεύσει», αφήνοντας την κοινωνία όμηρο αυτού ακριβώς του συστήματος.

Είναι η ώρα να συνδυάσουμε την οργή μας για το πολιτικό σύστημα με τη νηφάλια και ίσως βασανιστική αναζήτηση ταυτόχρονων βιώσιμων λύσεων για όλες και τις όψεις της κρίσης. Αλλά και να αναγνωρίσουμε ότι ως κοινωνία χρειαζόμαστε οπωσδήποτε μια ριζική τομή σε θέματα διαφάνειας, προσωπικής υπευθυνότητας, αμοιβαίας εμπιστοσύνης, συλλογικών αγαθών, προτύπων ευημερίας και κατανάλωσης.

Γιάννης Παρασκευόπουλος, Εκπρόσωπος Τύπου των Οικολόγων Πράσινων

[Προδημοσίευση από την Πράσινη Πολιτική]

Τέρμα στον οικονομικό μαρασμό της περιοχής.

Την Τετάρτη 10 Μαρτίου και ώρα 13.00 οι κάτοικοι των πληγεισών περιοχών από το κλείσιμο των Τεμπών θα κλείσουν τη σιδηροδρομική γραμμή Θεσσαλονίκης Λάρισας στο σιδηροδρομικό σταθμό Ραψάνης διαμαρτυρόμενοι για τον οικονομικό μαρασμό της περιοχής τους.

Απάντηση του Μιχ. Τρεμόπουλου στο Υπουργείο Υποδομών για τα Τέμπη

Απαντώντας σε σημερινή ανακοίνωση του Υπουργείου Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων, ο ευρωβουλευτής των Οικολόγων Πράσινων Μιχάλης Τρεμόπουλος έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Με ικανοποίηση μαθαίνω ότι οι εργασίες στα Τέμπη προχωρούν με εντατικό ρυθμό, χωρίς πάντως να ανακοινώνεται πότε θα αποκατασταθεί η κυκλοφορία. Ας το ανακοινώσουν τουλάχιστον στις τοπικές κοινωνίες, στην αυριανή συγκέντρωση διαμαρτυρίας στη Ραψάνη.

Παραβλέπεται πάντως η γραπτή επιβεβαίωση από τον αντιπρόεδρο της Κομισιόν ότι οι εργασίες αποκατάστασης του δρόμου, όπως και οι υποδομές για τη σιδηροδρομική λύση, ήταν επιλέξιμες για ευρωπαϊκή χρηματοδότηση. Το γνώριζαν αυτό στο υπουργείο Υποδομών και αδιαφόρησαν, ή χρειάστηκε να κάνουν οι Οικολόγοι Πράσινοι ερώτηση στο ευρωκοινοβούλιο για να μαθευτεί;

Στην εποχή των τηλεπικοινωνιών και του διαδικτύου, υψηλόβαθμα σιδηροδρομικά στελέχη χρειάστηκε να ταξιδέψουν σε 5 χώρες, απλώς για να πληροφορηθούν επιτόπου ότι η κακοκαιρία δέσμευε όλα τα κατάλληλα βαγόνια. Με τη λήξη της όμως, τα προβλήματα θα έπρεπε να είχαν τελειώσει κι αυτά.

Οι Οικολόγοι Πράσινοι εκτιμούν την πρόταση να βοηθήσουν και πρακτικά στην υλοποίηση της σιδηροδρομικής λύσης που έχουν προτείνει για τα Τέμπη. Δεν διαθέτουμε ιδιαίτερες διασυνδέσεις με καμιά χώρα, θα προσπαθήσουμε όμως να δείξουμε πόσο απλό είναι αυτό που επί τόσους μήνες δυσκολεύει την κυβέρνηση. Το υπουργείο Υποδομών, όμως, έχει ετοιμάσει τα απαραίτητα μικρά έργα υποδομής;»