Mια πιο πολιτική οικολογία;

Του Σ. Αιγαιοπελαγίτη

Συχνά στην Οικολογική Κίνηση Θεσσαλονίκης διακρίνουμε τις περιβαλλοντικές οργανώσεις από τις οικολογικές κινήσεις. Ακολουθώντας μια γραμμή σκέψης που βασίζεται κύρια σε διατυπώσεις του Μ. Μπούκτσιν, θεωρούμε ότι οι πρώτες δεν παίρνουν πολιτικές θέσεις, μη θέλοντας να θίξουν τις πολιτικές πεποιθήσεις των παλιών ή των δυνητικών μελών τους. Τα τελευταία χρόνια βέβαια, βλέπουμε τη διατύπωση ορισμένων «έμμεσα» πολιτικών θέσεων από ορισμένες μεγάλες περιβαλλοντικές ΜΚΟ, χωρίς ωστόσο να αλλάζει η βασική γραμμή της αποστασιοποίησης από την πολιτική.
Η έλλειψη μιας δυναμικής φωνής πολιτικής οικολογίας, όπως και η έλλειψη πολιτικής πίεσης για την ανυπαρξία οικολογικής πολιτικής στη χώρα μας ήταν η κύρια διαπίστωση που οδήγησε στην ίδρυση των Οικολόγων – Πράσινων. Θεωρήθηκε τότε ότι ένα δυναμικό πράσινο κόμμα θα μπορούσε να φέρει στο προσκήνιο τα θέματα του περιβάλλοντος, αλλά και τα θέματα των σχέσεων περιβάλλοντος – κοινωνίας, όπως και να ασκήσει ισχυρές πιέσεις και προς τις εκάστοτε κυβερνήσεις, αλλά και προς τα υπόλοιπα κόμματα για να λάβουν επιτέλους υπόψη τους και τα εξόχως παραμελημένα οικολογικά ζητήματα. Στην Οικολογική Κίνηση θεωρούσαμε τότε αναπόσπαστα από τους περιβαλλοντικούς προβληματισμούς και τα κοινωνικά ζητήματα, με σαφείς αντιαυταρχικές, ριζοσπαστικά δημοκρατικές, αλληλέγγυες, αμοιβαίες και συλλογικές απόψεις που ήταν ενδεικτικές ορισμένων αριστερών (με την ευρεία έννοια) καταβολών και του ίδιου του οικολογικού κινήματος (από τις απαρχές του στα κινήματα της νεολαίας, της ειρήνης, της αντικουλτούρας της δεκαετίας του 1960), αλλά και των σαφών κριτικών αποστάσεων από τα υπάρχοντα αριστερά κόμματα και ομαδοποιήσεις.
Επίσης, δεν διστάζαμε να δηλώσουμε τις πολιτικές μας συγγένειες ή τις πολιτικές μας διαφορές με άλλους χώρους, με ορισμένους από τους οποίους συμμετείχαμε και σε κοινούς αγώνες. Έτσι, χρησιμοποιούσαμε και χρησιμοποιούμε ακόμη στην πολιτική μας ορολογία τους όρους «αριστερά», «δεξιά», «νεοφιλελευθερισμός», «καπιταλισμός», «ταξικές διαφορές», αναγνωρίζοντας ταυτόχρονα ότι πολλοί από αυτούς έχουν χάσει αρκετή (αλλά όχι ολόκληρη) από τη χρηστικότητα και εφαρμοσιμότητά τους. Ιδιαίτερα διστακτικούς για την απόρριψη της εν λόγω ορολογίας μας έκαναν οι απόπειρες των πιο ακροδεξιών και ακραία συντηρητικών, προκατειλημμένων και αυταρχικών οργανώσεων και κομμάτων στην Ευρώπη και αλλού (που φάνηκαν τις τελευταίες δύο δεκαετίες να κερδίζουν έδαφος) να ιδιοποιηθούν τις οικολογικές απόψεις, εντάσσοντάς τες σε ένα αυταρχικό πολιτικό πλαίσιο και αναζητώντας είτε έναν «πράσινο φύρερ», είτε περιβαλλοντικά μέτρα επιβεβλημένα με το ζόρι και ευεργετικά μόνο για τις ελίτ και τα ανώτερα οικονομικά στρώματα (συνδεδεμένα με αντίστοιχες οικονομικές πολιτικές).
Έχω την εντύπωση ότι αυτές οι πολιτικοποιημένες και αρκετά επεξεργασμένες απόψεις δεν είναι κτήμα πολλών φίλων μέσα στους Ο-Π, που είτε προέρχονται από ένα τμήμα πολιτών που έχουν σιχαθεί ή δεν εμπιστεύονται την πολιτική εν γένει, είτε ταυτίζονται με τη λογική των περιβαλλοντικών ΜΚΟ για αποστασιοποίηση από την πολιτική και τον πολιτικό ακτιβισμό. Επειδή, ωστόσο, μια τέτοια στάση μπορεί να παρερμηνευθεί ή ακόμη και να γίνει αντικείμενο εκμετάλλευσης από πολιτικούς χώρους που από την ίδια την πρακτική τους και τις επιλογές τους τίθενται στον αντίποδα της οικολογικής πολιτικής, αποκτά ιδιαίτερη σημασία το να μπορέσουν να αρθρώσουν οι Ο-Π μια δυναμική οικολογική πολιτική, με τεκμηριωμένη κριτική και με έντονες κοινωνικές αναφορές, ιδιαίτερα στην παρούσα περίοδο που σημειώνεται μια απροκάλυπτη επίθεση σε χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, αλλά και σε ατομικά και κοινωνικά δικαιώματα. Επίσης, η στόχευσή τους θα πρέπει να παραμείνει εστιασμένη στην απόκτηση μεγαλύτερης εμπειρίας στις διαδικασίες της τοπικής αυτοδιοίκησης, επίπεδο που ταιριάζει περισσότερο στις διαδικασίες βάσης των οικολόγων, σε αντίθεση με τις βιαστικές κινήσεις σε ανώτερα πολιτικά επίπεδα. Όχι ότι δεν υπάρχει και εκεί ανάγκη στις σημερινές συνθήκες κρίσης του πολιτικού συστήματος. Ωστόσο, η βιασύνη μπορεί να προκαλέσει περισσότερο κακό παρά καλό, όπως άλλωστε απέδειξε και η εμπειρία των Οικολόγων Εναλλακτικών. Ιδιαίτερα όταν πολλοί επισημαίνουν ότι από τα στελέχη μας λείπει ακόμη η αναγνωρισιμότητα.
Όλα αυτά δείχνουν και την ανάγκη για περισσότερο πολιτικό διάλογο εντός των Ο-Π, ώστε παρόμοιοι προβληματισμοί και άλλα πολιτικά ζητήματα να αποτελέσουν αντικείμενο μεγαλύτερης επεξεργασίας, να συζητηθεί η εμπειρία παλιότερων στελεχών και οργανώσεων του οικολογικού κινήματος και να ενταχθούν με πιο ομαλό και ουσιώδη τρόπο τα νέα μέλη στους προβληματισμούς και τα ζητήματα που απασχολούν το κόμμα.

11 Responses to “Mια πιο πολιτική οικολογία;”

  1. Όλα αυτά δείχνουν και την ανάγκη για περισσότερο πολιτικό διάλογο εντός των Ο-Π,…”

    Φυσικά ….

    και επιτελους…

    θα το κανω και ποστ και στην Σπηλια

    (μαζί μαλλον με το σχετικό Ποστ της Καλύβας )

  2. viosakis says:

    Ωραια ολα, Αιγεοπελαγιτη ,εσυ τι θα προτεινες?

  3. ειναι φανερο το τι ΔΕΝ προτεινει..μια απολιτικη αντιληψη της οικολογιας

  4. Στις προτάσεις μπορούν να περιλαμβάνονται: η αναβάθμιση της εφημερίδας των Ο-Π (Πράσινη Πολιτική), με παροχή 1-2 σελίδων για πολιτικό διάλογο ή αντιπαράθεση απόψεων, αλλά και μια ειδικά αφιερωμένη ιστοσελίδα ή ιστολόγιο, με κάποιον υπεύθυνο σε συνεργασία με κάποιον της Γραμματείας για να θέτει τα κυρίως ζητήματα (στο ecogreens.gr το σχετικό τμήμα είναι μάλλον χαοτικό). Μάλιστα, οι υπεύθυνοι της ιστοσελίδας αυτής μπορούν να προσκαλούν και συγκεκριμένους ανθρώπους, μέλη, καλλιτέχνες, πολιτικούς, διανοούμενους να γράφουν επώνυμα άρθρα για συγκεκριμένα θέματα ή με τις δικές τους πολιτικές θέσεις και προτάσεις που θα δίνουν το έναυσμα για διάλογο.

    ΥΓ: Βιοσάκη νομίζω ότι σε πήρε το μάτι μου πριν από λίγο να μιλάς σε ένα τοπικό κανάλι για ένα ενδιαφέρον θέμα. Μπορείς να πεις περισσότερα;

  5. viosakis says:

    Αιγαιοπελαγιτη,βλεπω θετικα την προταση ,ειμαι βεβαιος για το θετικο αποτελεσμα.Να το κανουμε προταση,ειμαι μεσα.

    για το καναλι,νομιζω Μακεδονια και Αλτερ,ειπα λιγα πραγματα για τον Συλλογο Παλαιοπωλων, για την κατασταση στο μπιτ παζαρ.
    Την αλλη μερα μου επιτεθηκαν καποιοι “παραγοντες” της Γκαρπολα, με απειλες και βια.

  6. Ισως στα πλαισια ενός θεωρητικου αλλά και πολιτικου διαλογου θα ηταν καλό να θυμηθουμε (οι παλιοτεροι της Οικολογικής κινησης ισως το θυμουνται ) μια ευρυτερη συζητηση που ειχε ξεκινησει ακριβώς μεσα απο την Οικολογική Κινηση θεσσαλονικης . Την συζητηση : Εθνολαικισμός και Θεσσαλονικη :

    http://luciferidis.wordpress.com/2008/09/22/%ce%b5%ce%b8%ce%bd%ce%bf%ce%bb%ce%b1%ce%b9%ce%ba%ce%b9%cf%83%ce%bc%cf%8c%cf%82-%ce%ba%ce%b1%ce%b9-%ce%b8%ce%b5%cf%83%cf%83%ce%b1%ce%bb%ce%bf%ce%bd%ce%b9%ce%ba%ce%b7/

  7. Αναλογη ομιλια Παλι με τιτλο εθνολαικισμός και θεσσαλονικη ειχε κανει αν θυμαμαι καλά και ο Μ. Τ (δημοσιευτηκε και στην επιθεωρηση πολιτισμου της Θεσσαλονίκης ΕΝΕΚΕΝ )

    ισως θαταν καλό να δημοσιευτουν καποια τουλαχιστον μερη της και εδώ ..στα πλαισια ενός θεωρητικου διαλογου

    Η συζητηση για τον Εθνολαικισμό συνεχιστηκε με δυο ή και τρεις κεντρικές ομιλιες( δεν καλοθυμαμαι) στα πλαισια της Τοτε Οικολογιας Αλληλεγγυης..

    Ας θυμηθουμε οτι πρωτη η Οικολογική κινηση και η Οικολογια Αλληλεγγυη διερευνησε το ζητημα του Εθνολαικισμου ( που δεν ειναι ακριβώς εθνικισμός) για να περιγραψει το ειδος του Δεξιου Λαικισμου που ”ανθουσε ”(τα ανθη του κακου) και ανθει ακομα στην πολη …και που ανεδειξε και τον Νυν Νομάρχη της .Αναλογες βεβαια συζητησεις και θεωρητικές διερευνησεις εχουν γινει και σε πολλές χωρες και πολεις της Ευρωπης ..

    Ο Πιερ Ταγκιεφ πρωτοκαθιερωσε τον ορο (αν δεν κανω λαθος ) Εθνο-λαικισμός….Τον ορο χρησιμοποιησε και ο Ανδρεας Πανταζοπουλος ως ”εθνικο-λαικισμός”

    νομιζω οτι και στην οικολογική κινηση διαθετουμε τα θεωρητικά πολιτικά εφοδια για μια εκτεταμένη και σε βαθος θεωρητική συζητηση που σιγουρα θα βοηθησει στο θολο τοπίο των Ημερων μας (τοπίο που μοιαζει περισσοτερο με κινουμενη αμμο)

  8. Νοσφεράτε συμφωνώ ότι χρειάζεται και ο θεωρητικός διάλογος και έχω κάποιες ιδέες για μια μικρή σειρά εκδηλώσεων. Εκτός από τον Εθνο-λαϊκισμό που σωστά προτείνεις ως θέμα, θα μπορούσαμε να εξετάσουμε και ζητήματα κοινωνικών κινημάτων, πράσινης ιδεολογίας (ιδιαίτερα μέσα από ένα κριτικό πλαίσιο – κι εδώ ξέρω ότι έχουμε κοινές συμπάθειες, όπως Μουφ, Λακλάου, Σταυρακάκης ακόμη και Ζίζεκ), οικο-κοινοτισμού (Μπούκτσιν), μη-βίας, αλλά και κριτικής του βιομηχανικού πολιτισμού (και την κληρονομιά της Σχολής της Φραγκφούρτης, η οποία δεν είναι αποκλειστικά αριστερή κληρονομιά). Ίσως ακούγονται λίγο δύσκολα όλα αυτά, αλλά νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε μια εισαγωγική σειρά “για αρχάριους”!

  9. Ίσως ακούγονται λίγο δύσκολα όλα αυτά, αλλά νομίζω ότι μπορούμε να κάνουμε μια εισαγωγική σειρά “για αρχάριους”!”

    Aγαπητε μου φαινεται οχι απλώς λιγο Δυσκολο αλλά μαλλον Εξαιρετικά Δυσκολο.. :)

    Ισως θα επρεπε να ξεκινησουμε απο τα πολύ πολύ πιο απλά : Ας πουμε – να θυμησουμε οτι εκτος απο την οικολογική σκεψη και τις Βιολογικές -Φυσικές επιστημες υπηρχουν και οι Κοινωνικές επιστημες .Με κανα δυο αιωνες εμπειριας ..

    Και οτι το ”πολιτικο” παραμενει παντα ενα σχετικά αυτονομο πεδίο..οπου συμπυκνωνονται σχεσεις εξουσιας , οπως και διαπραγματευσεων..

    Και ισως να εξηγησουμε οτι μια Πολιτική χωρις πολιτική
    ειναι σαν να λές Καφες χωρις καφε(ντεκαφεινέ)Ζακχαρούχο χωρις ζαχαρη, Πολεμος χωρις Βια , η σεξ χωρις σεξ (κυβερνΟσεξ ας πουμε)
    Συγνωμη για την αποπειΡα χιουμορ αλλά νομίζω οτι καταλαβαινεις τις αιτιες της απαισιοδοξιας μου
    χρειαζεται μαλλον να ξεκινησουμε απο το α και το Β ….

  10. Ωραια. Ας ξεκινησουμε λοιπόν μια θεωρητική συζητηση. Λεω να φερω ορισμενες εννοιες και θεωριες προς συζητηση:

    http://nosferatos.blogspot.com/2008/09/blog-post_8528.html

  11. http://nosferatos.blogspot.com/2008/08/blog-post_8274.html

    http://nosferatos.blogspot.com/2008/08/blog-post_6360.html

    - Γιατί ο Καπιταλισμός δεν μπορεί να γίνει οικολογικός και πράσινος
    http://nosferatos.blogspot.com/2008/08/blog-post_8162.html

    Ο «καπιταλισμός της καταστροφής»
    http://nosferatos.blogspot.com/2008/08/blog-post_4739.html

    Η Κοινωνία του Ρίσκου και οι Απωθησεις
    http://nosferatos.blogspot.com/2008/07/blog-post_208.html

    αυτά προς το παρόν .